Axiale spondyloartritis (axSpA) werd vroeger ookwel de ziekte van Bechterew genoemd. Het is een chronische ontstekingsziekte die vooral de rug en het bekken aantast. De ontsteking zit met name in de wervelkolom en de gewrichten van het bekken (SI-gewrichten). AxSpA begint vaak op jonge leeftijd, meestal tussen het 15e en 35e levensjaar, en komt ongeveer even vaak voor bij mannen als bij vrouwen.
AxSpA is een auto-immuunziekte: het afweersysteem veroorzaakt ontstekingen in het lichaam. Naast de rug kunnen ook pezen, andere gewrichten en soms organen betrokken zijn.
Veel mensen met axSpA herkennen één of meerdere van de volgende klachten:
- langdurige lage rugpijn (langer dan 3 maanden)
- ochtendstijfheid, vooral in de rug
- pijn die ’s nachts of in de vroege ochtend aanwezig is
- wisselende pijn in de billen
- vermoeidheid
- pijn of ontsteking van pezen (bijvoorbeeld de achillespees)
- soms klachten aan ogen (uveïtis), darmen of huid (psoriasis)
Bewegen helpt vaak om de stijfheid te verminderen, terwijl lang stilzitten de klachten juist kan verergeren.
Er bestaan twee vormen van axSpA, beide vormen kunnen vergelijkbare klachten geven.
- Niet-radiografische axSpA: hierbij zijn de ontstekingen nog niet zichtbaar op een röntgenfoto, maar wel op een MRI.
- Axiale SpA met zichtbare schade (ook wel de ziekte van Bechterew): hierbij is schade aan de gewrichten zichtbaar op röntgenfoto’s.
De oorzaak van axSpA is niet precies bekend. Erfelijke factoren spelen een rol, zoals het HLA-B27 gen. Daarnaast kunnen ontstekingen in andere organen, zoals de darmen, samenhangen met axSpA
Mensen met axSpA hebben een licht verhoogd risico op hart- en vaatziekten, mede door de langdurige ontstekingen. Een gezonde leefstijl en voldoende beweging zijn daarom extra belangrijk.
De behandeling van axSpA bestaat uit een combinatie van medicatie en niet-medicamenteuze zorg, waaronder fysiotherapie. Fysiotherapie verzorgt de oefentherapie, dit is een belangrijk onderdeel van de behandeling en richt zich op:
- het verminderen van pijn en stijfheid
- het verbeteren of behouden van houding, mobiliteit en conditie
- het versterken van spieren
- het veilig en verantwoord blijven bewegen in het dagelijks leven
De fysiotherapeut stemt de behandeling af op uw persoonlijke situatie, klachten en doelen.
Onze fysiotherapeut heeft de erkende scholing voor Axiale SpA gevolgd. Dit betekent dat fysiotherapeutische behandelingen bij Axiale SpA vanaf nu worden vergoed vanuit de basisverzekering onder indicatie D.
Tijdens de intake beoordeelt de fysiotherapeut samen met u welke indicatie het beste past bij uw situatie. Dit hangt af van uw klachten, beperkingen en hoeveel begeleiding u nodig heeft. Er zijn vier indicaties: A, B, C en D.
Meer informatie over Axiale SpA is te lezen op de website van Axiale SpA NL en Reuma.nl
Indicatie A
Indicatie A is bedoeld voor mensen met axSpA die weinig beperkingen ervaren, maar wel vragen hebben over bewegen.
U krijgt persoonlijk advies en uitleg over:
- hoe u veilig en verantwoord kunt blijven bewegen of sporten
- wat een gezonde balans is tussen belasting en belastbaarheid
- hoe u klachten kunt voorkomen of beperken
Er is geen intensieve begeleiding nodig, maar vooral informatie en richting.
De behandelingen worden vergoed volgens de reguliere regels voor fysiotherapie vanuit de aanvullende zorgverzekering. Indien u geen aanvullende verzekering heeft, zijn de kosten voor eigen rekening.
Indicatie B
Bij indicatie B is er behoefte aan tijdelijke begeleiding.
U krijgt:
- voorlichting en advies
- uitleg en instructie over oefeningen
- begeleiding bij het opstellen en uitvoeren van een beweeg- of oefenprogramma
Dit is een afgebakend behandeltraject, bedoeld om u te helpen daarna zelfstandig verder te bewegen.
De behandelingen worden vergoed volgens de reguliere regels voor fysiotherapie vanuit de aanvullende zorgverzekering. Indien u geen aanvullende verzekering heeft, zijn de kosten voor eigen rekening.
Indicatie C
Indicatie C is voor mensen die meer ondersteuning nodig hebben bij het oefenen, eventueel in een groep.
De behandeling bestaat uit:
- begeleide oefentherapie
- voorlichting en advies
- ondersteuning bij zelfmanagement en omgaan met klachten
Ook dit is een tijdelijk traject, met als doel dat u daarna zo zelfstandig mogelijk blijft bewegen.
Indicatie D
Indicatie D is bedoeld voor mensen met axSpA die ernstige beperkingen ervaren in het dagelijks leven, ondanks medische behandeling.
Dit kan bijvoorbeeld zijn:
- moeite met lopen, opstaan of zelfzorg
- ernstige pijn, stijfheid of verminderde conditie
- beperkingen door gewrichtsschade, langdurige ontstekingen of bijkomende aandoeningen
Bij deze indicatie is langdurige, persoonlijke fysiotherapie nodig. De behandeling wordt afgestemd op uw doelen en richt zich op het behouden of verbeteren van functioneren en kwaliteit van leven. Deze zorg wordt vergoed vanuit de basisverzekering, u betaald eerst uw eigen risico.